شهر قمصر

شهر قمصر
باغ شهر قمصر شهری است كه همچون ستاره ای در دامان كوههای بخش مركزی ایران نور افشانی می كند. كوهستان های پیرامون این شهر مانند حصاری برگرد شهر حلقه زده و با گسترش سایه سار پایدار خود از طراوت گلستان های شهر در برابر آفتاب كویر حراست می كند. در مجموع شهر قمصر در بهار مانند قطعه ای از بهشت است با شروع بهار طبیعت و شكفتن گل های درختان شهر پیراهنی رنگارنگ از شكوفه های گل بر تن می كند و سپس با شروع برداشت گل و مراسم گلابگیری جاذبه های بی بدیل قمصر دو چندان می شود و مردمان مهمان نواز این شهر با آغوشی باز به استقبال خیل میلیونی مشتاقان طبیعت زیبا و گلاب ناب قمصر می روند. معرفی گل محمدی (گل سرخ ) برای انواع گل رز در فارسی غیر از سه نام گل سرخ یا گل محمدی یا گل چای اسم دیگری در دست نیست البته این نام برای تنوع گسترده گونه های مختلف آن كافی نیست زیرا تاكنون بیش از 20 هزار گونه گل رز شناخته شده است . این گل گذشته از آنكه سردسته تیره مهمی از گیاهان است از منظر ساختمان رنگ عطر و گل كامل ترین نوع بوده و تاكنون هیچ یك از جنس ها و نژادهای متنوع گیاهان در تنوع و تكامل به پای این گل نرسیده است . در این میان گونه های گل سرخ اقسام مختلف آن براساس نژاد به هفت دسته گل سرخ فرانسه نسترن گل چای گل سرخ با گل های متعدد گل سرخ مینیاتور گل سرخ بنگال و گل سرخ ایران تقسیم می شود. در بین گونه های متنوع رزها و گل سرخ ها گل سرخ ایران یا گل محمدی گونه مختص كشور ایران است و بطور كلی در منابع مختلف و طبق نظر كارشناسان زیست گیاهی گونه مذكور از ابتدا در ایران پرورش یافته و از این كشور به دیگر نقاط جهان پخش شده است . شرایط لازم برای پرورش گل محمدی گل محمدی اگر چه در شرایط اقلیمی و طبیعی متفاوتی می روید اما از نظر اهمیت كیفیت اسانس آن و برای دست یافتن به نتایج مطلوب تر این گیاه باید در محیط ویژه جغرافیایی و طبیعی پرورش یابد. این گل در مناطقی كه ارتفاع آن بالا و هوای آن سرد باشد بهتر رشد می كند و به طور كلی آب و هوای سرد و نیمه خشك در زمستان و معتدل و خشك در تابستان بهترین محیط اقلیمی برای پرورش این گل می باشد. گل محمدی از حیث درجه حرارت در دمای 15 تا 21 درجه بهترین رشد را دارد چنانچه اختلاف درجه حرارت هوا بین شب و روز 5 تا 10 درجه به خصوص در انتهای شب باشد اسانس بیشتری در گل ایجاد خواهد شد . تاریخچه پرورش گل محمدی و تولید گلاب در قمصر طبق نظر عموم محققان قمصر خاستگاه دیرین گل و گلاب است براساس یك دیدگاه در عصر ملكشاه سلجوقی نماینده یكی از اتابكان روم شرقی از دامنه های « كوه اسبی » قمصر مقداری گل سرخ خودرو با خود به شهر دمشق كه آن روزها « داماسكوس » خوانده می شد می برد و در آنجا پرورش داده میشود دلیل این ادعا در حال حاضر اطلاق نام « داماسك رز » یا « رزا دامسنا » در فرهنگ لاتین و در زبان كشورهای انگلیسی زبان به گل سرخ ایران است . اگر چه تقطیر و تولید عرقیات در ایران قدمتی بس طولانی دارد اما فلسفه بكارگیری دستگاههای سنتی گلابگیری قمصر بیانگر پویشی جدید در این صنعت تولید محصول در حجم زیاد با هدف تجاری است در حالی كه قبل از آن با دستگاههای تقطیر تنها مقداری اندك برای درمان تولید می شده است . در هر صورت صنعت گلاب گیری در تمام دوره های زمانی گذشته رواج داشته و به شكلی تولید می شده و حتی صنایع جنبی آن نظیر مسگری شیشه سازی و وسایل بسته بندی آن نیز در كنار صنعت گلابگیری رواج داشته است . محصول گلاب از نظرگاه تولید و فروش نیز بیشتر به خارج از منطقه صادر می شده است و بدین علت برخلاف اغلب صنایع دستی در طول تاریخ و به خصوص در دوران معاصر توانسته جایگاه خود را در عرصه بازار مصرف حفظ كرده و روزبه روز به كمیت و كیفیت خود بیفزاید به گونه ای كه در این زمینه انواع عرقیات گیاهی و دارویی نیز به آن اضافه شده است . از دیگر تبعات این تحولات نفوذ و گسترش این صنعت به روستاهای پیرامون قمصر و حتی به دیگر استانهای كشور در دهه های اخیر است علت این همه تاكید بر گلاب قمصر مرغوبیت فوق العاده گل تولیدی قمصر بوده و این به سبب شرایط طبیعی ویژه قمصر است و گفته می شود چه در گذشته و چه در امروز بهترین و عالی ترین محصول گل و گلاب با عیار بسیار بالا كه دقیقا منطبق با استانداردها است محصول آب و خاك این اقلیم است كه طبق مطالعات صورت گرفته توسط اساتید دانشگاه تهران اسانس گل محمدی قمصر و گلاب تولیدی آن با بیش از 35 میلی گرم در 100 میلی لیتر و یا 350 « پی ـ پی ـ ام » از لحاظ كیفی حائز رتبه نخست در كشور و حتی جهان شده است . ابزار گلاب گیری سنتی وسایل گلابگیری در قمصر تقریبا سنتی است و تنها تغییرات جزیی در جنس ابزار آن به عمل آمده است . این ابزار عبارتند از 1 ـ دیگ مسین با ظرفیت 120 تا 150 لیتر 2 ـ تغار سفالین كه امروز جای خود را به تغار مسین داده و به عنوان سرپوش دیگ به كار می رود البته مزیت تغار سفالین این بود كه عطر گل را نمی سوزاند 3 ـ پارچ دسته دار مسین با ظرفیت حدود 30 تا 40 لیتر كه در داخل آب سرد قرار می گیرد تا بخارهای گل در داخل آن به مایع تبدیل شود 4 ـ چهار عدد نی چوبین تو خالی كه دو به دو در انتها به یكدیگر متصل شده و به همدیگر راه داده شده رابط دیگ و پارچ است امروزه نی جای خود را به لوله های آلومینیومی داده است 5 ـ حوض آب كه كار دستگاه تبعید را انجام می دهد 6 ـ دستگاه حرارتی مستقر در زیر دیگ مسین كه اغلب بوسیله نفت و گازوئیل تغذیه می شود قبلا از هیزم و بوته استفاده می شد كه امروزه منسوخ شده است . منبع:bazyab.ir00Facebook Google+ Twitter
سعید موحدی | يكشنبه 26 خرداد 1387 | 11 سال پیش1541 بازدید5.0 بر اساس 1 رای
نمای ایران | يكشنبه 26 خرداد 1387 | 11 سال پیش00
از تصویر و مطلب خوبتان سپاس
لطفا جهت ارائه نظر وارد شوید
سعید موحدی سعید موحدی عضویت از دوشنبه 24 دی 1386سعید موحدی متولد اردیبهشت 54 یزد متاهل علاقه مند به طبیعت گردشگری و کوه نوردی در زمینه نقاشی عکاسی و فیلم برداری به صورت اماتوری کار کرده ام
واژه کلیدیشهرقمصر