قلعه دختر کرمان

قلعه دختر کرمان
استان تاریخی كرمان نام کرمان از نام یکی از ده شاخه اصلی پارسیان که به جنوب ایران آمدند گرفته شده است. نام تاریخی آن (كارمانیا) یا (ژرمانیا) و یكی از ایالات تاریخی سابق ایران است. وقتی بدانیم که نام کرمان را بر سنگ‌نوشته‌‌های داریوش می ‌توان دید، آن‌ وقت شاید بتوانیم نگاه روشن‌تری به تاریخ و تمدن شکل گرفته در این استان بیندازیم. در آن سنگ‌نوشته "کرمان" نام ناحیه ‌ای است که از آن‌جا چوپ " یاک" برای کاخ‌های هخامنشی حمل می‌‌شده است. همین بس كه "ژان اوبن" یكی از معروف‌ترین شرق‌شناسان فرانسوی معتقد است هر كس تاریخ كرمان را به درستی بخواند مانند آن است كه تاریخ همه جهان را خوانده باشد. قلعه دختر كرمان در شمال‌شرقى و در داخل محدوده شهر كرمان بقایای دیدنی دو قلعه بزرگ به چشم می‌خورد. یكی"قلعه دختر" یا "قلعه گواشیر" است كه به عنوان یكی از آثار معروف تاریخى شهر كرمان محسوب می‌شود. مولف جغرافیای كرمان معتقد است كه در حدود 220 پیش از میلاد، به هنگام فتح كرمان به دست اردشیر بابكان این محل "گواشیر" نام داشته و مركز ولایت كرمان بوده است. این قلعه که در بیشتر تواریخ به نام "قلعه کوه" از آن یاد شده است، امروز فقط به نام قلعه دختر خوانده می‌شود و بر فراز صخره‌‌ای از سنگ قرار گرفته و بقایای آن هنوز نیز مایه شگفتی بینندگان است. این قلعه متعلق به دوران ساسانیان می‌باشد كه بازمانده معبد آناهیتا و پرستش‌گاه ایزدباد در آن منطقه است. "آناهیتا" نگهبان آب‌ها، زنان، گیاهان و باروری بوده است. قلعه دیگر "قلعه اردشیر" است كه این قلعه نیز در مجاورت قلعه دختر قرار دارد. قلعه اردشیر در بالای تپه مرتفعی واقع شده که با سطح جلگه قریب 150 متر ارتفاع دارد. دیوارهای قلعه از خشت‌های بسیار ضخیم ساخته شده، که از ابعاد خشت‌های معمولی و متداول بسیار بزرگ‌تر است. در فاصله بین دو قلعه، ساختمان‌هایی مثل قصر، عبادتگاه و. . . دیده می شود. از قطعات کاشی‌هایی که "میجر ساکس" در محوطه قلعه دیده، برمی‌آید که بعضی از ساختمان‌های آن علاوه بر جنبه نظامی، جنبه بزمی نیز داشته و هنرهای ظریفه در تزیین آن دخالت کرده است. این قلعه منسوب به اردشیر بابکان است. اردشیر بابكان بنیان‌گذار شاهنشاهی ساسانی، در اوایل تشكیل حكومت مقتدر مركزی، پس از فرو كش كردن شورش شهرهای داراب‌گرد و نی‌ریز در استان فارس به قصد باز پس‌گیری كرمان حركت كرد. چون در آن‌جا حاكمی به نام بلاش (ولخش) از خاندان اشكانی بود و دم از استقلال می‌زد، اردشیر بابكان با او جنگید، او را اسیر و پسر خود را حاكم كرمان كرد. در رشته جنوبی قلعه اردشیر نیز صخره ای نسبتا بلند دیده می‌شود که از اواسط صخره پلکانی برای رسیدن به قله آن تراشیده‌اند که 134 پله دارد و به شرحی که در روضه‌الصفا آمده است: اردشیر بن بابک بر گردش حصار انداخت و "بردشیرش" نامید. احتمالا این محل نقارخانه بوده که بعدا به این مجموعه اضافه شده است. وجه تسمیه قلعه دختر در سرزمین كهن و پهناور ما در حال حاضر ده‌ها قلعه به نام قلعه دختر و نیز ده‌ها پل قدیمی با همین نام وجود دارد. افسانه‌ای در باب قلعه دختر وجود دارد كه بنابر آن، گویند دختری بر این قلعه فرمانروایی داشته که با دردست داشتن طلسمی آن را ناگشودنی ساخته بود. اما پژوهش های تاریخی ثابت كرده كه نام گذاری كلمه «دختر» روی این قلعه‌ها مسلما علت ویژه‌ای داشته است. شاید یكی از علل آن در فرهنگ ایرانی مظهر دست نخوردگی باشد و استفاده از نام دختر در قلعه‌ها، اشاره‌ای ضمنی به غیر قابل تسخیر بودن آن قلعه‌ها توسط دشمنان مهاجم و در واقع بكر بودن آنان است، هم‌چنین اصولآ هر جای بلند و مرتفع نیز به نام دختر معروف شده است. در زمان سلجوقیان نیز، قلعه دختر به عنوان پناهگاهی برای کرمانیان محسوب می شده است. گردآورنده: بابك گنجی ‌زاده طاری منابع: mardomsalari.com fa.wikipedia.org mehrnews.com hosseinsajedi4.blogfa.com iran-newspaper.com cauck.com yataahoo.com chn.ir d.1asphost.com 00Facebook Google+ Twitter
بابک | دوشنبه 2 مهر 1386 | 11 سال پیش1342 بازدید5.0 بر اساس 1 رای
بابک | دوشنبه 2 مهر 1386 | 11 سال پیش00
متشكر از مطلب خوبتون
لطفا جهت ارائه نظر وارد شوید
بابک گنجی‌زاده طاریبابک گنجی‌زاده طاریعضویت از چهارشنبه 20 تير 1386متولد: تهران (خرداد 1363) چندین سال فعالیت آزاد در كوه‌پیمایی و طبیعت‌گردی شروع فعالیت تخصصی كوه‌نوردی: از باشگاه دماوند علایق: به جز موارد فوق، به كویرنوردی و ماجراجویی در طبیعت وحشی علاقه فراوانی دارم. ***Give Peace a Chance*** به صلح هم فرصتی دهیم!
واژه کلیدیقلعهدخترکرمان