سد دز

سد دز
سد دز بلندترین سد ایران و در زمان ساخت نیز مرتفع ترین سد مخزنی در خاورمیانه بوده است. این سد از نوع بتنی دو قوسی بوده و بر روی رودخانه دز در استان خوزستان، جنوب غربی ایران ساخته شده است. محل سد در 25 كیلومتری شمال شهرستان دزفول قرار دارد. رودخانه دز كه از ارتفاعات غربی زاگرس (كوههای بختیاری) سرچشمه می گیرد از نظر میزان آبدهی دومین رودخانه ایران محسوب می شود و در 45 كیلومتری شمال اهواز به رودخانه كارون می پیوندد. این سد 125000 هكتار از اراضی پایین دست را‌ آبیاری می كند و نیروگاه آن دارای قدرت نصب 520 مگا وات می باشد. از دیگر اهداف این سد كنترل سیلاب های بالادست آن می باشد. مشخصات سد سد از نوع بتنی دوقوسی می باشد كه ارتفاع آن از پی 203 متر از كف رودخانه 190 متر است. عرض بدنه در پی 27 متر و در تاج 5/4 متر، طول تاج 212 متر و رقوم تاج سد 354 متر از سطح دریا می باشد. حداكثر تراز بهره برداری سد، در رقوم 350 متر از سطح دریا طراحی شده بود كه از سال 69 به این سو ، به منظور بهینه سازی بهره برداری، تا رقوم 352 متر از سطح دریا افزایش یافته است. سطح دریاچه در این رقوم به 65 كیلومتر مربع می رسد. حداقل تراز بهره برداری از مخزن 310 متر و رقوم آستانه سرریزها 335 متر از سطح دریا است. دهانه آبگیر نیروگاه در رقوم 275 متر از سطح دریا نصب شده و دبی طراحی نیروگاه 348 متر مكعب بر ثانیه است. زمین شناسی سد و سازه های آن بر روی سنگهایی از جنس كنگلومرا ساخته شده اند كه حدود 600 متر ضخامت دارد و فاقد هر گونه، ترك، درز و شكاف است و فقط در برخی از قسمتها، نیاز به تزریق سیمان بود. مشخصات سازه های جنبی سازه های جنبی سد دز دارای مشخصات زیر می باشد: سرریز : در تكیه گاه چپ دو سرریز تونلی به طول 400 متر مجهز به دریچه های قطاعی با ابعاد 5/10×15 متر احداث شده است. سیلاب طراحی 10000 متر مكعب بر ثانیه و حداكثر ظرفیت تخلیه از سرریزها 6000 متر مكعب بر ثانیه است. دریچه های آبیاری: در رقوم 222 متر از سطح دریا در بدنه سد سه مجرای دریچه دار به منظور تامین آی كشاورزی در شرایط عدم كفاف خروجی از توربین ها و یا توقف كار نیورگاه و همچنین تخلیه رسوبات ورودی به مخزن تعبیه شده است. حداكثر ظرفیت تخلیه این دریچه ها كه به شیرهای مخروطی با قطر 5/1 متر مجهزند در شرایط گشودگی كامل 235 متر مكعب بر ثانیه است.00Facebook Google+ Twitter
امین پورآزرم | پنجشنبه 10 آبان 1386 | 11 سال پیش1455 بازدید
لطفا جهت ارائه نظر وارد شوید