سد تاریخی فریمان

سد تاریخی فریمان
سد فریمان: سد فریمان در 86 کیلومتری مشهد و در 12 کیلومتری جنوب شهر فریمان بر رودخانه فریمان بسته شده است . این سد (بند) روی کنگلومرای پالئوسن (دوران سوم زمین شناسی) یا سازنده فجس بنا شده است. زمان دقیق احداث بند فریمان دقیقاً مشخص نیست برخی زمان آن را پیش از صفویه می دانند ولی گزارش شده که این بند در ابتدا در هزار سال پیش تا ارتفاع 4 متر ساخته شده سپس در ساختمان آن تجدید نظر شده و ارتفاع آن را به 20 متر رسانده اند . از ستون هرمی شکل که وسط بند بنا شده است (هزار پله)چنین استنباط می شود که در ادوار گذشته ، یکبار دیگر نیز مرمت و تقویت شده است . در 50 سال پیش ، بند مذکور برای سومین بار تعمیر و کمی بر ارتفاع آن افزوده شده است . طول دریاچه پشت بند در حدود 2 کیلومتر و عرض آن حدود 50 متر است حجم مخزی تند در حال حاضر بین 1 تا 5/1 میلیون متر مکعب برآورد می شود . طغیان های آب از دو بغل بند سرازیر می کند که از روی سنگ های تکیه گاه جاری شده و انرژی خود را از دست می دهد گزارش شده که آبگیر از بند بوسیله دو برج آبگیر که هر کدام مستقلاً کار می کنند انجام می گیرد . به این طریق آب ارز مجراهای که تعبیه شده در عمق های مختلف بند به داخل چاهها دارد و از کف چاه خارج می شود . برای باز کردن مجراهای فوق ، برخلاف آنچه که در مورد بند های دیگر وجود دارد . الوارهایی در داخل چاه در ارتفاع مساوی و در جهات مختلف نصب شده است . این الوارها به جای پله حلزونی برای پایین رفتن و بازکردن مجراها و همچنین از بین بردن انرژی سقوط آزاد و در نتیجه ممانعت از تخریب چاه تعبیه شده است . به منظور استفاده بیشتر از بند فریمان ، عملیات اجرایی شامل مرمت دهانه ورودی گالری ، پوشش داخلی گالری ، پوشش داخلی گالری تعویض سمت راست ، صندوقی ارتباطی بین گالری ها ، حوضچه ترتیب ، تا بند سنتی کشاورزان توسط کارشناسان شرکت سهامی منطقه ای خراسان در سال 1346 آغاز و در سال 1369 به پایان آمده است . استفاده از آب سد : از آب این سد استفاده های متفاوتی به عمل می آید . از جمله موارد مهم آن ذخیره سازی آب در پشت دیواره سد و استفاده از آن در مصارف کشاورزی است که به ویژه در کشت چغندر قند استفاده می شود . به هنگام شروع به کار کارخانه قند نیز آب سد جهت شستشوی چغندر نیز مصارف جنبی دیگر مورد استفاده قرار می گیرد . نکته گردشگری سد : از آن جا که این سد از بند های باستانی ایران می باشد که قدمتی 1000 ساله دارد . لذا در صورت معرفی صحیح آن می توان به عنوان مکان گردشگری از آن سود برد . در ضمن چند سالی است که به نوسازی اطراف سد و ایجاد مکانی برای رفاه حال گردشگران توجه شده است و مکان امنی برای آنان فراهم شده است که مجهز به جایگاه هایی برای استراحت کردن ، رستوران سنتی ، توالت ، وسیله بازی برای کودکان مانند فان فار ، تاب برقی ، ماشین برقی و ... است که خانواده ها می توانند در میان درختان و رو به سد که منظره ی بسیار دیدنی است آخر هفته ی به یادماندنی را سپری کنند . ضمن اینکه در ایام نوروز در 13 عید جایی برای سوزن انداختن نیست و مردم برای بازدید از سد پر آب به آنجا هجوم می آورند . منبع:وبلاگ کهتران فریمان kehtaranefariman.blogfa.com 00Facebook Google+ Twitter
مهدی کهترپور | يكشنبه 14 بهمن 1386 | 11 سال پیش3321 بازدید
لطفا جهت ارائه نظر وارد شوید
مهدی کهترپور مهدی کهترپور عضویت از يكشنبه 14 بهمن 1386
واژه کلیدیتاریخیفریمان